مدیریت مطب روانشناسی و جلسههای هفتگی مراجع
مراجع مشاوره چند ماه، هر هفته، در یک ساعت ثابت میآید و هر جلسهاش جدا یا در قالب یک بسته حساب میشود. مدیریت مطب روانشناسی یعنی اینکه این ساعتها، شمارهٔ جلسهها و حساب هر مراجع از دست نرود.
در مشاوره، هر جلسه نزدیک یک ساعت از روز درمانگر را میگیرد و کار با هر مراجع ماهها طول میکشد. برای همین یک جلسهٔ لغوشده، یک ساعت هفتگی که دو نفر رویش حساب کردهاند، یا مراجعی که نمیداند چند جلسه را تسویه کرده، زود به مشکل جدی تبدیل میشود.
کار روزانهٔ مطب روانشناسی بیشتر از هر چیز به چهار تصمیم برمیگردد: ساعت هفتگی مراجع را چطور نگه دارید، هر جلسه چقدر طول بکشد، با لغو و غیبت چه کنید، و پول جلسهها را چطور بگیرید. این تصمیمها را بهتر است یک بار بگیرید و برای همهٔ مراجعان یکسان اجرا کنید.
ساعت هفتگی مراجع را چطور نگه دارید
بیشتر مراجعان دوست دارند هر هفته همان روز و همان ساعت بیایند. دو راه برای نگه داشتن این ساعت هست و هر کدام هزینهٔ خودش را دارد.
- رزرو ثابت برای چند هفتهٔ آینده. ساعت مراجع تا پایان دوره در تقویم قفل میشود. مراجع خیالش راحت است، ولی اگر وسط دوره کار را رها کند یا ساعتش عوض شود، چند ساعت خالی در تقویم میماند که کسی از آن خبر ندارد.
- تعیین جلسهٔ بعد در پایان هر جلسه. در دقیقههای آخر جلسه، ساعت هفتهٔ بعد را با مراجع قطعی میکنید. تقویم همیشه با برنامهٔ واقعی یکی است و ساعت مراجعی که دوره را تمام کرده، رزرو نمیماند.
راه دوم برای بیشتر مطبها امنتر است، به شرط اینکه به عادت تبدیل شود. اگر مراجعی ساعت ثابتی میخواهد، یکی دو هفتهٔ بعد را برایش رزرو کنید و در هر جلسه رزرو را یک هفته جلو ببرید. ساعت ترجیحیاش را هم جایی بنویسید که منشی ببیند تا آن ساعت را به مراجع دیگری ندهد. اینطور ساعت او محفوظ است و تقویم هم پر از نوبتهایی نمیشود که شاید هیچوقت برگزار نشوند.
مدت جلسه و فاصلهٔ بین جلسهها
مدت جلسه را یک بار تعیین کنید و به مراجع هم بگویید. اگر جلسههای شما ۵۰ دقیقه است، ۱۰ دقیقه بعد از هر جلسه برای نوشتن یادداشت، آماده شدن و جبران چند دقیقه تأخیر کنار بگذارید. با این حساب در یک عصر چهارساعته، از ساعت ۴ تا ۸، چهار جلسه جا میگیرد.
چیدن جلسهها پشتسرهم و بدون این فاصله روی کاغذ وقت بیشتری برای مراجعان باز میکند، ولی هر تأخیر به جلسهٔ بعد میرسد و جلسهٔ آخر روز دیرتر از ساعتش و با درمانگری خسته شروع میشود. اگر روزهای طولانی کار میکنید، بعد از هر سه یا چهار جلسه یک استراحت بلندتر بگذارید. جلسهٔ اول مراجع تازه را هم، اگر طولانیتر است، در ساعتی بگذارید که بعدش وقت خالی دارید.
اگر جلسهٔ آنلاین هم برگزار میکنید، آن را در همان تقویم جلسههای حضوری ثبت کنید. اینطور ساعتش به مراجع حضوری داده نمیشود و حساب جلسههای آنلاین هم کنار بقیه میماند. برای جلسهٔ آنلاین هم همان مدت و همان فاصله را نگه دارید؛ وصل شدن تماس و مشکل اینترنت معمولاً چند دقیقه از اول جلسه میگیرد.
شمارهٔ جلسه و پایان دوره
مراجع و درمانگر هر دو باید بدانند کار در جلسهٔ چندم است. اگر برای مراجع دورهای مثلاً دوازدهجلسهای در نظر گرفتهاید، شمارهٔ جلسه را در هر نوبت ثبت کنید. نزدیک پایان دوره، یکی دو جلسه قبل، دربارهٔ ادامه یا پایان کار با مراجع صحبت کنید تا جلسهٔ آخر ناگهانی نباشد.
شمارش جلسهها به حسابوکتاب هم کمک میکند. وقتی مراجع بستهای از جلسهها را خریده، باید معلوم باشد چند جلسه از آن مانده است. بدون این شمارش، آخر دوره بر سر یک جلسه اختلاف پیش میآید و حل کردنش برای هر دو طرف ناخوشایند است.
لغو و غیبت در جلسههای مشاوره
جلسهای که بیخبر خالی میماند، یک ساعت کامل از روز درمانگر را هدر میدهد و معمولاً در آخرین لحظه نمیشود آن را به مراجع دیگری داد. سیاست لغو را در جلسهٔ اول، و ترجیحاً بهصورت نوشته، به مراجع بگویید؛ مثلاً اینکه تا ۲۴ ساعت قبل از جلسه میتواند بدون هزینه آن را جابهجا کند.
اگر برای لغو دیرهنگام هزینه میگیرید، شرطش را از اول روشن کنید و پیش از اجرای آن، مقرراتش را از سازمان نظام روانشناسی و مشاورهٔ استان خود بپرسید. اینکه با غیبتهای پشتسرهم یک مراجع چه کنید، تصمیم خود درمانگر است، نه منشی. راههای عملی دیگر، مثل تأیید جلسه یک روز قبل و پر کردن وقت آزادشده، در مقالهٔ کاهش غیبت بیمار در مطب آمده است.
پرداخت جلسهای یا بستهای
دو روش رایج برای گرفتن هزینهٔ جلسهها هست:
- پرداخت هر جلسه. مراجع در پایان هر جلسه حساب میکند. ساده است و اگر مراجع وسط کار دوره را رها کند، طلبی نمیماند.
- بستهٔ چندجلسهای. مراجع چند جلسه را یکجا یا قسطی میپردازد. برای مراجعی که میداند چند ماه میآید راحتتر است، ولی باید معلوم باشد چند جلسه از بسته مانده و اگر کار زودتر تمام شد با مانده چه میشود.
هر روشی را که انتخاب کنید، همهٔ پرداختها را، حتی پرداخت جزئی، همان روز به جلسهٔ خودش وصل کنید. هفتهای یک بار فهرست مراجعانی را که ماندهحساب دارند مرور کنید. صحبت دربارهٔ بدهی را هم به پایان جلسه یا تماس خصوصی بسپارید، نه به اتاق انتظار و جلوی مراجعان دیگر. اگر منشی دارید، او هم باید همین قاعده را بداند.
منشی در مطب روانشناسی
منشی برای ثبت نوبت، جابهجایی جلسهها و گرفتن پرداخت لازم است، ولی برای این کارها نیازی ندارد محتوای جلسهها را بداند. یادداشتهای درمانی را جایی نگه دارید که منشی به آن دسترسی ندارد و فقط بخش نوبت و پرداخت را به او بسپارید. وقتی مراجع تماس میگیرد و دربارهٔ مشکلش توضیح میدهد، منشی باید بداند فقط ساعت جلسه را ثبت کند و توضیح بیشتر را به خود جلسه واگذار کند.
مرکز مشاوره با چند مشاور: اتاقها و قاعدههای مشترک
در مرکز مشاوره، هر مشاور برنامهٔ هفتگی و مراجعان خودش را دارد و اتاقها مشترکاند. پیش از چیدن برنامهها معلوم کنید کدام مشاور در کدام روز از کدام اتاق استفاده میکند تا دو جلسه در یک ساعت به یک اتاق نیفتد.
قاعدهٔ لغو، مدت جلسه و روش پرداخت را هم برای همهٔ مشاوران یکسان کنید تا مراجعی که از یک مشاور به مشاور دیگر ارجاع میشود، با قاعدهٔ تازهای روبهرو نشود. اگر تازه مدیریت مرکزی با چند درمانگر را به دست گرفتهاید، آموزش مدیریت کلینیک کارهای هفتهٔ اول، تقسیم کار منشیها و قرارداد با همکاران را مرور میکند.
مدیریت مطب روانشناسی در کلینیک پرو
کلینیک پرو برای نوبت، دوره و حساب مطب است و ابزار رواندرمانی، مثل آزمون روانسنجی یا تماس تصویری، ندارد. همهٔ امکاناتش برای روانشناس و مرکز مشاوره در صفحهٔ نرمافزار مطب روانشناسی آمده است. اینجا فقط بخشهایی را میگوییم که به تصمیمهای بالا مربوطاند.
جلسههای پیاپی هر مراجع با «دورهٔ درمان» نگه داشته میشود و در تب «دورههای درمان» پرونده، پیشرفت دوره، مثلاً «۱ از ۶ جلسه انجام شده»، و جلسهٔ بعد دیده میشود. در تنظیمات هر خدمت، «تعداد جلسات» را تعیین میکنید و «فاصلهٔ جلسات» را بر حسب روز مینویسید. وقتی نوبت جلسهٔ اول قطعی شود، دوره باز میشود و همهٔ جلسهها در پروندهٔ مراجع ساخته میشوند، ولی نوبت هر جلسه را جدا میگیرید. این همان روش «تعیین جلسهٔ بعد در پایان هر جلسه» است: تقویم چند ماه جلوتر قفل نمیشود و موعد جلسهٔ بعد از تاریخ واقعی جلسهٔ قبل حساب میشود.
جلسهای که هنوز نوبت ندارد، نزدیک موعدش در «صف پیگیری» منشی میآید تا با مراجع تماس بگیرد و ساعتش را قطعی کند. برای پرداخت، هر جلسهٔ تکی فاکتور خودش را دارد و دوره یک حساب یکجا دارد که میشود قسطی پرداختش کرد. پرداخت جزئی و ماندهحساب روی پرونده میماند و پیشپرداخت مراجع در «کیف پول» او ثبت میشود تا در جلسههای بعد خرج شود.
یادداشتهای پرونده در کلینیک پرو بخش محرمانهٔ جدا ندارند. هر کسی که در محیط شما به پروندهٔ مراجع دسترسی دارد، از جمله منشی، یادداشتها را هم میبیند. پس یادداشت درمانی را بیرون از برنامه نگه دارید و در پرونده فقط نوبت، دوره و حساب بماند. اگر بهتنهایی کار میکنید و فقط تقویم و حساب مراجعان را میخواهید، صفحهٔ نرمافزار مدیریت مطب امکانات محیط مطب شخصی را توضیح میدهد.
پرسشهای رایج
جلسهٔ مشاوره را چند دقیقه بگذاریم؟
عدد ثابتی برای همه نیست و به روش کار شما بستگی دارد. اگر جلسهٔ اول مراجع تازه، که شرح حال و توضیح قاعدهها را دارد، طولانیتر است، مدتش را جدا در نظر بگیرید و از همان تماس اول به مراجع بگویید.
اگر مراجع بستهٔ چندجلسهای را نیمهکاره رها کند، با مانده چه کنیم؟
قاعدهاش را پیش از فروش بسته بگویید و بنویسید. مثلاً اینکه جلسههای برگزارشده با هزینهٔ جلسهٔ تکی حساب میشوند و بقیهٔ مبلغ برمیگردد. هر قاعدهای که میگذارید، پیش از اجرا با مقررات سازمان نظام روانشناسی و مشاوره بسنجید.
مراجعی را که چند جلسه بدهکار است چطور پیگیری کنیم؟
پیش از آنکه مانده از دو سه جلسه بیشتر شود، با خود مراجع دربارهٔ برنامهٔ پرداخت توافق کنید؛ مثلاً اینکه مانده را در چند جلسهٔ بعد کنار هزینهٔ همان جلسه بپردازد. اگر توافق را جایی ثبت کنید که منشی هم ببیند، لازم نیست در هر جلسه دوباره دربارهاش صحبت شود.