برنامهریزی جلسات فیزیوتراپی با تخت و دستگاه
وقتی چند فیزیوتراپیست چند تخت و دستگاه محدود را بین خود تقسیم میکنند، برنامهٔ روز معمولاً سر یک تخت یا یک دستگاه گره میخورد. این راهنما میگوید مدت جلسه را چطور حساب کنید، بیمار دورهای را کجای برنامه بنشانید، با غیبت وسط دوره چه کنید و جلسهها را چطور بشمارید.
ساعت پنج عصر است. سه فیزیوتراپیست سر کارند، پنج تخت آماده است و مرکز فقط یک دستگاه شاکویو دارد. دو بیمار برای شاکویو در یک ساعت نوبت گرفتهاند. بیماری هم که جلسهٔ ششم دورهاش است، سر ساعت همیشگیاش آمده و تخت خالی نیست. هیچکدام از این گرهها به دانش درمانی ربطی ندارد و همه از برنامه میآیند.
برنامهریزی جلسات فیزیوتراپی یعنی برای هر جلسه از پیش معلوم باشد چه ساعتی است، با کدام درمانگر و روی کدام تخت، و اگر دستگاهی وقت جدا میخواهد، با کدام دستگاه. این راهنما فقط دربارهٔ همین چیدمان است. اینکه بیمار چند جلسه و با چه روشی درمان شود، تصمیم فیزیوتراپیست است.
اول ببینید چه چیزی کم است
در هر ساعت از روز سه چیز محدود است: وقت درمانگر، تخت و دستگاه. برنامه همیشه سر کمیابترینشان گیر میکند. فهرست تختها و دستگاههای مرکز را بنویسید و جلوی هر دستگاه مشخص کنید از کدام دسته است:
- دستگاهی که بین تختها جابهجا میشود: درمانگر آن را وسط جلسه کنار تخت میآورد و چند دقیقه بعد سراغ تخت دیگری میبرد. این دستگاه نوبت جدا نمیخواهد. کافی است تعدادش برای ساعتهای شلوغ بس باشد.
- دستگاهی که وقت خودش را میگیرد: درمان با آن جداگانه انجام میشود و تا تمام نشود، بیمار دیگری نمیتواند از آن استفاده کند. این دستگاه را باید مثل تخت نوبت داد.
اینکه هر دستگاه در کدام دسته است، به روال کار هر مرکز بستگی دارد. مهم این است که یک بار تصمیم بگیرید و همه از آن خبر داشته باشند. منشیای که نداند دستگاهی وقت جدا میخواهد، دو بیمار را برای یک ساعت پای همان دستگاه نوبت میدهد.
مدت جلسه را با زمان اشغال تخت حساب کنید
مدت جلسه در برنامه با مدت درمان یکی نیست. بیمار باید لباس عوض کند و روی تخت قرار بگیرد. بعد از درمان هم تخت باید مرتب و ملحفهاش عوض شود. اگر برنامه فقط مدت درمان را ببیند، هر جلسه چند دقیقه از جلسهٔ بعد میگیرد و تا آخر شیفت تأخیرها روی هم جمع میشوند.
یک مثال: درمان روتین ۴۵ دقیقه طول میکشد و آماده شدن بیمار و مرتب کردن تخت روی هم ۱۰ دقیقه. پس هر جلسه ۵۵ دقیقه تخت را اشغال میکند. در یک شیفت چهارساعته روی یک تخت چهار جلسه جا میشود، نه پنج جلسه. عددهای مرکز خودتان را یک هفته با ساعت بسنجید و بعد مدتها را در برنامه بگذارید.
نوبتهای پشتسرهم را پلهای بچینید
اگر هر سه درمانگر جلسههایشان را سر ساعت شروع کنند، هر ساعت سه بیمار با هم به پذیرش میرسند و با هم تخت خالی میخواهند. شروع جلسهها را پلهای کنید: درمانگر اول سر ساعت، دومی ربع ساعت بعد و سومی نیم ساعت بعد. منشی فرصت پذیرش پیدا میکند و تختها هم یکییکی آزاد میشوند، نه یکجا.
چند قاعدهٔ دیگر هم برنامه را سبکتر میکند:
- نوبتهای دستگاهی را که فقط یکی از آن دارید، چسبیده به هم ندهید. بین دو نوبت چند دقیقه برای آماده کردن دستگاه بگذارید.
- تعداد تختهای آزاد هر ساعت را با تعداد درمانگرهای همان ساعت بسنجید. اگر درمانگری بیمار بعدی را پیش از تمام شدن جلسهٔ قبلی روی تخت دیگری آماده میکند، برایش دو تخت حساب کنید.
- وسط هر شیفت یک فاصلهٔ کوتاه خالی بگذارید. تأخیرهای اول شیفت در همین فاصله جبران میشود.
ساعت ثابت برای بیماری که دوره دارد
بیماری که دورهٔ دهجلسهای دارد، چند هفته مراجع ثابت مرکز است. خیلی از این بیماران کار یا درس دارند و فقط ساعت مشخصی از روز میتوانند بیایند. اگر برای هر جلسه از نو دنبال وقت بگردید، دیر یا زود ساعت همیشگیشان پر میشود و دوره از نظم میافتد.
- در جلسهٔ اول یک الگوی ثابت با بیمار بگذارید، مثلاً شنبه و دوشنبه و چهارشنبه ساعت ۱۷، و نوبت چند جلسهٔ بعد را همان روز بدهید.
- پیش از اینکه بیمار از مرکز برود، نوبت جلسهٔ بعدیاش را قطعی کنید.
- اگر میشود، بیمار را پیش همان درمانگر نگه دارید. درمانگری که جلسهٔ قبل را دیده، کار را از همانجا ادامه میدهد.
- اگر ساعتهای عصر مرکز شما زودتر از بقیه پر میشود، همه را به دورههای بلند ندهید. بخشی را برای ارزیابی بیماران تازه نگه دارید.
غیبت وسط دوره
بیمار جلسهٔ پنجم را نیامده است. همان روز سه کار انجام دهید:
- غیبت را روی نوبت ثبت کنید و نوبت را پاک نکنید. سابقهٔ غیبت بعداً به کار میآید.
- جلسهٔ پنجم را انجامشده حساب نکنید. این جلسه هنوز مانده است و باید دوباره نوبت بگیرد. اگر مرکز برای غیبت بیخبر قاعدهای دارد، آن را در جلسهٔ اول به بیمار بگویید، نه بعد از غیبت.
- با بیمار تماس بگیرید و وقت تازه بدهید. تماس را به فردا نسپارید. اگر کسی سراغ بیمار غایب را نگیرد، ممکن است جلسهٔ بعد را هم نیاید.
اگر بیمار جواب نداد یا گفت «بعداً خبر میدهم»، کار از برنامهریزی به پیگیری میرسد. روال تماس و ثبت نتیجهاش در راهنمای پیگیری بیمار بعد از درمان آمده است.
هر جلسه را با درمانگر و دستگاهش ثبت کنید
در پایان هر جلسه بنویسید چه کسی جلسه را انجام داد، کدام ناحیهها کار شد، با کدام دستگاه و چه تنظیمی، و اگر بخشی از کار انجام نشد، چرا. این ثبت سه فایده دارد:
- اگر جلسهٔ بعد را درمانگر دیگری انجام دهد، میداند جلسهٔ قبل چه شده است.
- اگر دستگاهی ایراد پیدا کرد، معلوم است در روزهای اخیر برای کدام بیماران به کار رفته است.
- کار ماهانهٔ هر درمانگر از روی جلسههای ثبتشده شمرده میشود، نه از حافظه.
جلسهٔ انجامشده، جلسهٔ مانده، جلسهٔ پرداختشده
برای هر دوره سه عدد را جدا نگه دارید: چند جلسه انجام شده، چند جلسه مانده و بیمار هزینهٔ چند جلسه را داده است. این سه عدد همیشه با هم نمیخوانند. بیماری که هزینهٔ کل دوره را اول داده، جلوتر از جلسههایش پرداخته است. در پرداخت جلسهبهجلسه، بیمار شاید یکی دو جلسه عقب باشد.
وقتی این سه عدد کنار هم باشند، منشی بدون ورق زدن دفتر جواب «چند جلسهام مانده؟» را میدهد. ماندهحساب هر بیمار هم پیش از جلسهٔ آخر روشن میشود، نه بعد از رفتنش. حساب دورهها و پیشپرداخت بیماران موضوع صفحهٔ حسابداری کلینیک فیزیوتراپی است.
وقتی دستگاهی از کار میافتد
دستگاه خراب یا در حال سرویس، برنامهٔ چند روز را بههم میریزد. دو کار را جدا از هم انجام دهید. اول بازهٔ تعمیر را در برنامه ببندید تا نوبت تازهای روی آن دستگاه داده نشود. بعد نوبتهایی را که از قبل در همان بازه ثبت شدهاند، یکییکی بررسی کنید و به وقت دیگری ببرید. اینکه جلسهٔ بیمار بدون آن دستگاه هم انجامشدنی است یا نه، تصمیمش با فیزیوتراپیست است، نه منشی.
برنامهریزی جلسات فیزیوتراپی در کلینیک پرو
کلینیک پرو اپ ویندوز، مک و اندروید است. داده روی سرور نگه داشته میشود و اپ با اینترنت کار میکند. در کلینیک پرو هر تخت، اتاق یا دستگاه یک «منبع» است. هر منبع ساعات کاری هفتگی، تعطیلات و استثناهای خودش را دارد. ظرفیت همزمان هم دارد؛ مثلاً اتاقی با سه تخت را میشود یک منبع با ظرفیت سه تعریف کرد. در تب «سرویسها» مشخص میکنید هر منبع کدام خدمتها را ارائه میدهد. اگر مدت خدمتی روی این منبع فرق دارد، مدت همین منبع را جدا مینویسید.

نوبتی که روی منبع گرفته میشود، وقت همان منبع را میگیرد و در یک ساعت بیش از ظرفیت منبع نوبت ثبت نمیشود. در فرم ثبت نوبت، وقتی «منبع (دستگاه / اتاق)» را انتخاب کنید، اپ از روی مدت خدمتهای انتخابشده ساعتهای شروع آزاد همان منبع را نشان میدهد. صفحهٔ نوبتها هم کنار نمای پزشکان، نمای «دستگاهها» دارد که تقویم روز هر دستگاه را با جاهای خالیاش نشان میدهد.
اگر حوزهٔ فیزیوتراپی را با تنظیمات آمادهاش راه بیندازید، جلسهٔ روتین فقط تخت را رزرو میکند. الکتروتراپی و اولتراسوند در اجرای جلسه انتخاب میشوند، ولی وقت نوبت را نمیگیرند. خدمت دستگاهی جدا، مثل شاکویو، وقت دستگاه خودش را هم میگیرد. این همان دو دستهای است که بالاتر گفتیم.
منبعی که غیرفعال شود، دیگر در جستوجوی وقت و رزرو نوبت نمیآید و نوبتهای ثبتشدهاش سر جایشان میمانند. برای تعمیر، تب «غیرفعالسازی موقت» فقط یک بازهٔ مشخص را میبندد. نوبتهایی که از قبل در آن بازه ثبت شدهاند، با جابهجایی گروهی به روز دیگری میروند. پیش از انتقال، برای هر نوبت میبینید در روز مقصد جا دارد یا نه و میتوانید ساعتش را عوض کنید.
جلسههای دورهٔ درمان در پروندهٔ بیمار هست و منشی برای هر کدام نوبت میگیرد. برای جلسهٔ بعد، اپ از تاریخ سررسید همان جلسه وقتهای آزاد را پیشنهاد میدهد و پیشفرضش دستگاهی است که جلسهٔ قبل روی آن نوبت داشت. انتخاب ساعت با منشی است و اپ خودش نوبت ثبت نمیکند. اگر نوبت بیمار لغو شود یا غیبت بخورد، جلسهٔ دوره آزاد میشود تا دوباره نوبت بگیرد. اگر جلسهای شروع شود ولی هیچ ناحیهای در آن انجام نشود، از دوره کم نمیشود و یک جلسهٔ جبرانی به آخر دوره اضافه میشود.
فیزیوتراپیست جلسههایش را در صفحهٔ «جلسههای امروز» میبیند. حساب پرسنل فقط جلسههایی را نشان میدهد که به همان فرد داده شده است. مدیر و منشی همهٔ جلسهها را روی یک خط زمانی میبینند و میتوانند آن را به یک دستگاه یا یک پزشک محدود کنند. جلسهای که هنوز به کسی داده نشده، برچسب «بدون پرسنل» دارد. کنار هر جلسه شمارهاش در دوره آمده است، مثلاً جلسهٔ ۶ از ۱۰.
با «شروع جلسه»، فیزیوتراپیست برای هر ناحیه دستگاه و تنظیمات را ثبت میکند و تنظیم همان ناحیه در جلسهٔ قبل کنار فرم دیده میشود. سابقهٔ هر ناحیه در کل دوره، با دستگاه و تنظیمات هر جلسه، جدا باز میشود. در صفحهٔ «دورههای درمان» هم پیشرفت هر دوره دیده میشود، مثلاً ۴ از ۱۰، با وضعیت جلسهٔ بعد: «نوبت دارد»، «هنوز نوبت ندارد» یا «عقبافتاده، بینوبت».
اگر مرکز شما چند رشتهٔ درمانی را کنار هم دارد، صفحهٔ نرمافزار توانبخشی به کارتان نزدیکتر است. بقیهٔ امکانات مرکز فیزیوتراپی، از تنظیمات آماده تا پرداخت جلسهها، در صفحهٔ نرمافزار فیزیوتراپی آمده است.
پرسشهای رایج
جلسهٔ فیزیوتراپی را چند دقیقه در برنامه بگذاریم؟
مدت درمان را با زمان آماده شدن بیمار و مرتب کردن تخت جمع کنید. مدت درمان را فیزیوتراپیست تعیین میکند. بقیه را یک هفته با ساعت بسنجید و همان را به مدت درمان اضافه کنید، نه عددی حدسی.
برای هر فیزیوتراپیست چند تخت لازم است؟
دستکم یک تخت برای هر درمانگری که در آن ساعت جلسه دارد. اگر درمانگر بیمار بعدی را پیش از تمام شدن جلسهٔ قبلی آماده میکند، برایش دو تخت حساب کنید. دستگاهی را که وقت جدا میخواهد، جدا از تختها بشمارید.
بیماری را که وسط دوره چند جلسه غیبت کرده، چطور برگردانیم؟
هر غیبت را ثبت کنید و جلسه را انجامنشده نگه دارید تا دوباره نوبت بگیرد. همان روز با بیمار تماس بگیرید و وقت مشخص بدهید. اینکه دوره بعد از فاصلهٔ طولانی از همانجا ادامه پیدا کند یا نه، تصمیم فیزیوتراپیست است.