کنترل انبار کلینیک زیبایی: موجودی و انقضا
مواد مصرفی کلینیک زیبایی بیشتر به این دلیل تمام یا منقضی میشوند که مصرفشان دیر ثبت میشود و نقطهٔ سفارش مشخصی برایشان تعیین نشده است. این راهنما چهار روال ساده برای این کار پیشنهاد میکند: نقطهٔ سفارش، اولمنقضی اولمصرف، ثبت مصرف هر جلسه و شمارش ماهانه.
صبح یک روز شلوغ، جلسهٔ اول لیزر شروع شده و تیوب ژل خنککننده ته کشیده است. همان هفته، پشت قفسه ویالی پیدا میشود که تاریخش گذشته است. هیچکدام از این دو اتفاق یکباره نمیافتد.
کنترل انبار کلینیک زیبایی یعنی این دو اتفاق را چند هفته زودتر ببینید. این راهنما فقط دربارهٔ روال کار انبار است. دربارهٔ نگهداری، ایمنی یا مقررات هر فراورده، دستور سازنده و مسئول فنی مرکز ملاک است.
چرا مواد مصرفی بیخبر تمام یا منقضی میشوند
اگر چند بار پشتسرهم کالایی وسط کار تمام شده یا تاریخگذشته در قفسه پیدا شده، علت معمولاً یکی از اینهاست:
- مصرف دیر ثبت میشود. وقتی کم کردن از موجودی به آخر روز یا آخر هفته میماند، عدد دفتر همیشه از موجودی واقعی قفسه بیشتر است و کسی به آن اعتماد نمیکند.
- خرید تازه جلوی خرید قبلی مینشیند. کارتن تازه را جلوی قفسه میگذارند و بستهٔ قدیمیتر پشتش میماند تا تاریخش بگذرد.
- عدد سفارش معلوم نیست. کسی نمیداند موجودی به چه عددی برسد باید سفارش داد، پس سفارش وقتی ثبت میشود که کالا تمام شده است.
- ثبت مسئول مشخصی ندارد. پرستار، اپراتور لیزر و منشی هر کدام از انبار برمیدارند و هر که یادش بماند ثبت میکند.
- بیش از مصرف خریده میشود. خرید چندماهه برای کالایی که تا تاریخ انقضایش فاصلهٔ کمی مانده، یعنی بخشی از آن پیش از مصرف منقضی میشود.
فهرست اقلام انبار کلینیک را با واحد مصرف بنویسید
کنترل انبار کلینیک زیبایی از یک فهرست درست شروع میشود. برای هر قلم نام دقیق، دسته و واحدی را بنویسید که با آن مصرف میشود. اگر ژل را تیوبی مصرف میکنید، موجودیاش را هم تیوبی بشمارید، نه کارتنی. وقتی واحد خرید با واحد مصرف فرق دارد، هنگام رسیدن خرید آن را به واحد مصرف تبدیل کنید؛ مثلاً هر کارتن را به تعداد تیوبهای داخلش.
بعد اقلام را در دو گروه بگذارید:
- اقلام تاریخدار: فراوردههای تزریقی مثل فیلر و ویالهای دارویی و هر کالایی که تاریخ انقضا روی بستهاش چاپ شده است. اینها را با شمارهٔ بچ، یعنی شمارهٔ سری ساخت، و تاریخ انقضا نگه دارید. اگر سازنده روزی سری خاصی را فراخوان کند، با شمارهٔ بچ میدانید از آن سری چه مقدار در انبار دارید.
- اقلام عادی: دستکش، پد الکل، گاز و ملحفهٔ یکبارمصرف. برای اینها شمردن تعداد کافی است.
سرسوزن، کارتریج دستگاه و ژل بسته به نوعشان در یکی از این دو گروه مینشینند. اگر روی بسته تاریخ انقضا آمده، جایش در گروه اول است. برای کالایی که شرایط نگهداری خاصی دارد، مثلاً یخچال، جای نگهداریاش را هم در فهرست بنویسید تا در شمارش از قلم نیفتد.
حداقل موجودی هر قلم را چطور تعیین کنیم
منظور از حداقل موجودی در این راهنما نقطهٔ سفارش است: عددی که وقتی موجودی به آن رسید، سفارش میدهید. برای پیدا کردنش دو عدد لازم دارید: مصرف معمول هفتگی و فاصلهٔ سفارش تا رسیدن کالا.
نقطهٔ سفارش = مصرف در فاصلهٔ سفارش تا رسیدن کالا بهعلاوهٔ ذخیرهٔ اطمینان
فرض کنید کلینیک هفتهای سه تیوب ژل خنککننده مصرف میکند و تأمینکننده معمولاً یک هفته بعد از سفارش تحویل میدهد. سه تیوب برای همان یک هفتهٔ انتظار لازم است. دو تیوب هم ذخیرهٔ اطمینان بگذارید، برای هفتهای که جلسهها بیشتر است یا تحویل دیر میرسد. پس ژل را وقتی سفارش میدهید که موجودیاش به پنج تیوب رسیده باشد.
- مصرف هفتگی را از دفتر مصرف چند هفتهٔ اخیر دربیاورید، نه از حدس.
- اگر در فصلی از سال جلسهها بیشتر میشود، حداقل را برای همان فصل بالا ببرید و بعد برگردانید.
- برای کالای تاریخدار سقف هم بگذارید. بیش از آنچه تا تاریخ انقضا مصرف میکنید نخرید، حتی اگر خرید یکجا راحتتر باشد.
اولمنقضی، اولمصرف
قاعدهٔ کالای تاریخدار ساده است: بستهای که زودتر منقضی میشود، زودتر مصرف شود. این قاعده با «اولخریده، اولمصرف» یکی نیست. گاهی خرید تازه تاریخ نزدیکتری از خرید قبلی دارد و باید جلوتر بنشیند.
- هنگام تحویل، تاریخ انقضا و شمارهٔ بچ هر بسته را بخوانید و ثبت کنید. اگر تاریخ کالایی نزدیک است، همان موقع با تأمینکننده مطرح کنید.
- در قفسه، بستهٔ زودتر منقضی را جلو بگذارید و تازهها را پشتش. برای ویالها یک جعبهٔ جدا با برچسب «اول مصرف شود» کار را ساده میکند.
- هر هفته، اقلامی را که تا چند هفتهٔ آینده منقضی میشوند ببینید و زودتر سراغشان بروید.
- کالای منقضی را همان روز از قفسه جدا کنید و خروجش را با دلیل در دفتر ثبت کنید تا موجودی دفتر هم پایین بیاید.
اگر سازنده برای کالایی بعد از باز شدن مدت مصرف تعیین کرده، تاریخ باز کردن را روی بسته بنویسید تا نفر بعدی هم بداند.
مصرف را به خدمت و جلسه وصل کنید
بیشتر خدمات کلینیک زیبایی در هر جلسه اقلام تقریباً ثابتی مصرف میکنند. فهرست مصرف معمول هر خدمت را بنویسید. مثلاً اگر در هر جلسهٔ لیزر، ژل و دستکش و پد الکل مصرف میکنید، همین سه قلم کیت مصرفی آن خدمت است.
ثبت مصرف را به آخر روز نسپارید و در همان جلسه انجامش دهید. هر چیزی بیش از کیت مصرف شد، مثل ویال دوم یا سرسوزن اضافه، کنار همان جلسه بنویسید. وقتی هر مصرف به یک جلسه و یک مراجع وصل باشد، اختلاف شمارش آخر ماه قابل ردیابی میشود. اگر دفتر میگوید سی سرسوزن مصرف شده و از قفسه چهل تا کم شده، باید دنبال ده سرسوزنی بگردید که در هیچ جلسهای ثبت نشده است.
شمارش ماهانه و تطبیق با دفتر
ثبت روزانه هر قدر هم دقیق باشد، عدد دفتر و قفسه کمکم از هم فاصله میگیرند. شمارش ماهانه این فاصله را پیدا میکند. روال پیشنهادی:
- یک روز ثابت در ماه را برای شمارش بگذارید، پیش از شروع جلسهها یا بعد از پایانشان، تا وسط شمارش چیزی برداشته نشود.
- دو نفر بشمارند: یکی میشمارد و دیگری مینویسد. کسی که حرکتهای ماه را ثبت کرده، تنها شمارنده نباشد.
- عدد شمردهشده را بنویسید، نه اختلافش را. اختلاف را بعد با دفتر حساب کنید.
- برای هر قلمی که با دفتر نمیخواند، پیش از اصلاح علتش را پیدا کنید.
- هر اصلاح را با دلیلش ثبت کنید.
علتهای رایج اختلاف اینهاست:
- کالایی رسیده ولی رسیدش در دفتر ثبت نشده است.
- مصرفی در جلسه ثبت نشده، مثل سرسوزن اضافه.
- کالای آسیبدیده یا منقضی دور ریخته شده و خروجش ثبت نشده است.
- واحد اشتباه ثبت شده، مثلاً کارتن بهجای تیوب.
اقلامی را که تعدادشان کم و ارزششان زیاد است، مثل ویالهای تزریقی، هفتگی بشمارید. اختلاف یک ویال در شمارش ماهانه دیر پیدا میشود. اگر هر ماه عددهای کلینیک را مرور میکنید، نتیجهٔ شمارش انبار را هم در همان مرور ماهانه بررسی کنید. چند عدد مفید دیگر برای این مرور در مقالهٔ شاخصهای عملکرد مطب آمده است.
چه کسی حرکت انبار را ثبت کند
هر نوع حرکت انبار صاحب مشخصی داشته باشد:
- رسید خرید: کسی که بار را تحویل میگیرد و تعداد و تاریخ را با برگهٔ تحویل تطبیق میدهد.
- مصرف: کسی که جلسه را ثبت میکند، در همان جلسه.
- اصلاح موجودی بعد از شمارش: فقط مدیر یا مسئول انبار، با دلیل. اگر مسئول انبار خودش تحویلگیرنده هم هست، اصلاح را مدیر تأیید کند.
- تأیید سفارش خرید: مدیر، جدا از کسی که کالا را تحویل میگیرد.
جدا بودن تحویلگیرنده و اصلاحکننده مهم است. اگر یک نفر هم کالا بگیرد، هم مصرف ثبت کند و هم اختلاف را اصلاح کند، اختلافها پنهان میمانند. اینکه منشی به کدام بخشها دسترسی داشته باشد، در مقالهٔ تقسیم دسترسی بین پزشک و منشی آمده است.
انبار مواد مصرفی در کلینیک پرو
کلینیک پرو اپ ویندوز، مک و اندروید است. داده روی سرور نگه داشته میشود و اپ با اینترنت کار میکند. در صفحهٔ «انبارداری»، کارتهای وضعیت بالای فهرست شمار همهٔ کالاها و کالاهای «موجود»، «کم موجود»، «اتمام یافته» و «نزدیک به انقضا» را نشان میدهند و با زدن هر کارت، فهرست به همان کالاها محدود میشود.

هنگام افزودن کالا، واحدش را هم انتخاب میکنید؛ ویال، تیوب، جعبه و بسته در فهرست واحدها هست. فیلد «هشدار اتمام» همان حداقل موجودی است: کالایی که موجودیاش به این عدد برسد یا پایینتر برود، «کم موجود» نشان داده میشود. برای ویالها و مواد تزریقی گزینهٔ «بچ و تاریخ انقضا دارد» را روشن کنید. از آن به بعد موجودی اولیه و هر رسید خرید بدون شمارهٔ بچ ثبت نمیشود.

موجودی بعد از ساخت کالا مستقیم ویرایش نمیشود. خرید تازه با «ثبت رسید» وارد میشود و اختلاف شمارش با «تعدیل موجودی»، که در آن تعداد شمردهشده را مینویسید و دلیل الزامی است.
کیت مصرفی هر خدمت را در انبار به شکل «پکیج» میسازید و به خدمت وصل میکنید. با ثبت آن خدمت در پروندهٔ مراجع، اقلام پکیج خودکار از موجودی کم میشوند و کالای اضافه را در بخش «کالای مصرفی و پکیج» همان مراجعه اضافه میکنید. برای کالای بچدار، مصرف از بچی کم میشود که زودتر منقضی میشود؛ پس اگر روی قفسه هم همین ترتیب را رعایت کنید، دفتر و قفسه یکی میمانند. کمبود موجودی در اپ جلوی ثبت خدمت را نمیگیرد. اگر موجودی کالایی زیر صفر رفت، معمولاً رسیدی ثبت نشده است.
تب «حرکات انبار» برای هر کالا نوع حرکت، تعداد، بچ، ثبتکننده و دلیل را نشان میدهد. برای اصلاح، حرکتی پاک نمیشود و رسید یا تعدیل تازه ثبت میشود. همین سابقه پیدا کردن علت اختلاف شمارش را کوتاه میکند. دسترسی منشی به انبار بهطور پیشفرض بسته است. چون تعدیل اجازهٔ ویرایش انبار میخواهد، میتوانید دیدن انبار را به منشی بدهید و تعدیل را پیش خودتان نگه دارید.
اگر کلینیک شما کنار انبار، دورههای چندجلسهای و دستگاهها را هم مدیریت میکند، صفحهٔ نرمافزار مدیریت کلینیک زیبایی تصویر کاملتری میدهد. برای مرکزی که کار اصلیاش لیزر است، صفحهٔ نرمافزار مدیریت مرکز لیزر نوشته شده است.
پرسشهای رایج
انبار کلینیک زیبایی را هر چند وقت یک بار بشماریم؟
شمارش کامل ماهی یک بار کافی است. ویالها و اقلامی را که تعدادشان کم و ارزششان زیاد است، هفتگی بشمارید. جدا از آن، هر وقت در یک قلم اختلاف بزرگی دیدید، همان قلم را چند روز بعد دوباره بشمارید تا معلوم شود اختلاف از شمارش بوده یا از ثبت.
کالای منقضی را چطور از موجودی کم کنیم؟
کالا را همان روز از قفسه جدا کنید و خروجش را با دلیل «منقضی» در دفتر بنویسید. در کلینیک پرو این کار با «تعدیل موجودی» انجام میشود: تعداد باقیمانده را وارد میکنید و دلیل را مینویسید.
کافی است حداقل موجودی را یک بار تعیین کنیم؟
نه. هر بار که خدمت تازهای اضافه میشود یا تأمینکننده عوض میشود، حسابش را دوباره بکنید. اگر کالایی با وجود حداقل موجودی باز هم وسط کار تمام شد، معمولاً یا ذخیرهٔ اطمینان کم بوده یا سفارش دیر ثبت شده است.